1. Xuất dữ liệu ra màn hình (Hàm print())
Hàm print() là công cụ chuẩn để đưa thông tin, kết quả tính toán ra màn hình.
- Cú pháp cơ bản:
print(<danh sách kết quả>). - Đặc điểm: Khi xuất dữ liệu với nhiều tham số, các tham số được viết cách nhau bởi dấu phẩy
,. Mặc định khi hiển thị, các kết quả này sẽ được ngăn cách bởi một khoảng trắng. Ký tự xuống dòng và về đầu dòng được ký hiệu là \n. - Tham số sep (separator): Dùng để thay đổi ký tự phân tách giữa các kết quả xuất ra (mặc định là khoảng trắng).
- Cú pháp:
print(<danh sách kết quả>, sep='<nội dung phân tách>'). - Ví dụ:
print('a', 'b', 'c', sep='--') cho ra kết quả a--b--c.
- Tham số end: Dùng để cấu hình ký tự kết thúc sau khi thực hiện xong câu lệnh in (mặc định là tự động xuống dòng
\n).- Cú pháp:
print(<danh sách kết quả>, end='<nội dung kết thúc>'). - Ví dụ:
print('a', end=' ') giúp các lệnh in tiếp theo hiển thị trên cùng một dòng và cách nhau bởi khoảng trắng.
- Định dạng dữ liệu đầu ra: Sử dụng hàm
format(value, [format_spec]) để định dạng hiển thị cho biến số thực.- Ví dụ:
print(format(10/3, ".2f")) sẽ in ra 3.33 (lấy 2 chữ số ở phần thập phân).
2. Nhập dữ liệu từ bàn phím (Hàm input())
- Cú pháp:
<tên biến> = input() hoặc có thể kèm lời mời nhập: <tên biến> = input('<Lời mời>'). - Bản chất: Hàm
input() luôn trả về kết quả dưới dạng xâu ký tự (str). - Kỹ thuật ép kiểu: Để tính toán số học, ta phải chủ động ép kiểu dữ liệu từ xâu sang số nguyên
int() hoặc số thực float().- Ví dụ:
a = int(input('Nhap so a: ')).
💡 Kỹ thuật đọc nhiều biến trên cùng một dòng (Cực kỳ quan trọng)
Khi dữ liệu đầu vào gồm nhiều số nằm trên cùng một dòng và cách nhau bởi khoảng trắng, ta không thể dùng nhiều lệnh input() riêng biệt. Python cung cấp hai cách xử lý:
- Cách thủ công: Đọc cả dòng bằng
input(), tách ra bằng phương thức .split() (mặc định tách theo khoảng trắng), sau đó ép kiểu cho từng phần tử: - Cách ngắn gọn (Sử dụng hàm map()): Áp dụng hàm ép kiểu
int lên toàn bộ các phần tử vừa được tách ra:
3. Các thuật toán & bài tập vận dụng kinh điển
Bài học giới thiệu một số kỹ thuật giải quyết các dạng toán lập trình cơ bản:
- Tính diện tích tam giác theo công thức Heron: Khi biết độ dài 3 cạnh a,b,c, diện tích tam giác được tính bằng công thức: S=p(p−a)(p−b)(p−c) với nửa chu vi p=2a+b+c . Trong chương trình, ta cần
from math import sqrt. - Tách chữ số của số có 3 chữ số: Để lấy riêng các chữ số hàng trăm, hàng chục và hàng đơn vị của số nguyên dương n, ta phối hợp phép chia nguyên (
//) và phép chia dư (%) cho 10 hoặc 100: - Tìm số lớn nhất, nhỏ nhất: Sử dụng hàm tích hợp sẵn của Python là
max(a, b, c) và min(a, b, c) để tìm nhanh giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của nhóm số.
-
-
-
-
-
